پیمانکار رتبه یک تاسیسات

عایق کاری ساختمان-قسمت هایی از ساختمان که باید عایق کاری شود (بخش دوم)
1397-05-16
سیستم هواساز – معرفی و بررسی انواع خطاها در سیستم های هواساز
1397-05-18
Show all

تابلو فرمان آسانسور

تابلو فرمان آسانسور

گردآورنده: محسن قنبرنژاد
مرداد ماه 97

 

مقدمه

یکی از مهمترین بخش های آسانسور، تابلو فرمان آسانسور است که در واقع می توان آن را مرکز پردازش سیستم دانست، چرا که دستورهای لازم از طریق مدار فرمان به موتور فرستاده می شود و عملکرد موتور و مجموعه آسانسور وابسته به دستورات تابلو فرمان است. تابلو فرمان آسانسور انواع مختلفی دارد؛ دو نوع متداول این تابلو ها که در داخل کشور به طور گسترده استفاده می شوند، عبارتند از: تابلو های فرمان دو سرعته (۲SPD) و تابلو های فرمان درایو دار (۳VF). در این مقاله در مورد هر کدام از این سیستم های کنترل توضیح خواهیم داد و در انتها به مقایسه آن دو می پردازیم.

تابلو فرمان دو سرعته

تابلو فرمان آسانسور

تابلو فرمان آسانسور

 

در آسانسورهایی که با تابلو فرمان دو سرعته کار می کنند، از موتور هایی استفاده می شود که دارای دو سیم پیچ بوده و لذا قادر به حرکت در دو سرعت مختلف هستند. نحوه عملکرد آن بدین صورت است که هنگام حرکت از حالت سکون، موتور با دور تند شروع به حرکت کرده و در زمان کوتاهی به سرعت مورد نظر (معمولا یک متر بر ثانیه) می رسد، و هنگام نزدیک شدن به سطح طبقه مورد نظر، به یکباره با تغییر دور موتور، سرعت آسانسور کاهش یافته (معمولا به نصف مقدار قبلی) و در مرحله بعد سرعت به صفر می رسد. با توجه به این توضیحات واضح است که با تغییر سرعت ناگهانی موتور، کابین آسانسور هنگام شروع به حرکت و توقف، جابجایی های ناگهانی خواهد داشت که این حالت مطلوب نبوده و حتی الامکان باید سعی نمود تا از این مشکل جلوگیری کرد. ضمنا با توجه به اینکه در این روش موتور آسانسور به طور مستقیم راه اندازی می شود، جریان راه اندازی ۵ تا ۷ برابر جریان نامی از سیم پیچ موتور عبور خواهد کرد که ضمن کاهش عمر موتور، مصرف برق آسانسور را افزایش خواهد داد.

تابلو کنترل درایو دار (۳VF)

تابلو فرمان آسانسور

تابلو فرمان آسانسور

درایو یا کنترل دور موتور دستگاهی الکترونیکی است که می تواند با تغییر سطح ولتاژ و فرکانس، شرایط مطلوب جهت راه اندازی موتورها را فراهم کند و قابلیت تغییر سرعت و گشتاور را در موتور ایجاد کند. در تابلو فرمان های درایو دار، با استفاده از یک دستگاه کنترل دور موتور (اینورتر) می توان شرایط مطلوب راه اندازی را ایجاد کرده و موتور آسانسور را به صورت نرم راه اندازی کرد. این درایو ها با تنظیم ولتاژ و فرکانس این امکان را ایجاد می کنند تا موتور به یکباره از سرعت صفر به سرعت نامی نرسد، بلکه با دور آهسته شروع به حرکت کرده و با افزایش تدریجی ولتاژ به سرعت نامی خود برسد. در سیستم هایی که تابلو فرمان توسط درایو کنترل می شود، دیگر با مشکل ضربه و تکان های ناگهانی کابین مواجه نخواهیم بود. 

مقایسه سیستم های دو سرعته و درایو دار

  • در تابلو های دوسرعته به دلیل حرکت و توقف ناگهانی موتور آسانسور، ضربه های ناگهانی به کابین وارد خواهد شد؛ این موضوع جدا از اینکه شرایط بدی را برای مسافران ایجاد می کند، با ضربه های ناگهانی وارد شد به موتور، باعث کاهش طول عمر آن خواهد شد. این تنش های مکانیکی می تواند طول عمر موتور را به نصف کاهش دهد؛ در حالیکه در تابلو های درایو دار، با راه اندازی نرم موتور توسط درایو، کابین به هنگام حرکت هیچ تکانی نخواهد داشت و سرعت آن با شیب ملایم افزایش خواهد یافت؛ لذا موتور در شرایطی ایده آل عمل می کند و طول عمر عادی خود را خواهد داشت.
  • با توجه به جریان راه اندازی بالای موتور ها، در تابلو های دوسرعته با توجه به اینکه سیستمی برای محدود کردن این جریان وجود ندارد، در هنگام حرکت، موتور جریان بالایی از شبکه کشیده که این مسئله مشکلاتی را به وجود خواهد آورد از قبیل: جریان بالای راه اندازی که از سیم پیچ موتور عبور می کند، باعث گرم شدن سیم پیچ و کاهش یافتن عمر موتور به مرور زمان خواهد شد. همچنین با توجه با اینکه آسانسور دائما در حال حرکت و توقف است، این جریان بالا به هنگام راه اندازی منجر به افزایش مصرف برق آسانسور خواهد شد. جریان راه اندازی بالا هنگام شروع به حرکت، باعث نوسان ناگهانی ولتاژ شده و سایر مصرف کننده ها را تحت تاثیر قرار می دهد؛ در حالیکه در سوی دیگر درایو ها با تنظیم ولتاژ و فرکانس، جریان راه اندازی را محدود کرده و از تاثیرات منفی ناشی از جریان راه اندازی بالا جلوگیری می کنند.
  • مورد دیگری که میان این دو نوع تابلو فرمان تفاوت ایجاد می کند، سطح تراز کف کابین است. در تابلو فرمان دوسرعته، از آن جایی که سیستمی جهت تشخیص میزان بار وارده به موتور و تشخیص موقعیت آن وجود ندارد، سطح کف آسانسور نسبت به طبقات، با تغییر بار قرار داشته روی آن(تعداد افراد کابین) تغییر می کند؛ اما در سیستم های درایودار، درایو با فیدبک گرفتن از موتور، سطح ایده آل جهت توقف آسانسور را تعیین کرده و در هر حالتی هم سطح با طبقات قرار خواهد گرفت.
  • در آسانسورهای دو سرعته به دلیل تغییر سرعت موتور و همچنین باز و بسته شدن کنتاکت های کنتاکتور، آلودگی صوتی زیادی ایجاد خواهد شد در حالیکه که با استفاده از تابلوهای درایودار، تغییر دور به صورت پله ای وجود نخواهد داشت و صداهای ناشی از کارکرد موتور به حداقل خواهد رسید.
  • نوع موتور استفاده شده در این دو سیستم با یکدیگر متفاوت است. در سیستم دوسرعته برای ایجاد دو سرعت مختلف از موتورهای با دو سیم پیچی استفاده می شود؛ اما در سیستم های ۳VF معمولا از موتورهای با همین نام که برای این کار طراحی شده اند و فقط دارای یک سیم پیچی(و در نتیجه یک سرعت نامی) هستند، استفاده می شود. این موتورها معمولا دارای شفت انکودر جهت تشخیص موقعیت آسانسور هستند.
    تابلو فرمان آسانسور

    تابلو فرمان آسانسور

در مورد هزینه راه اندازی این دو سیستم ها باید گفت که سیستم ۳VF با توجه به وجود دستگاه اینورتر و قابلیت هایی که در اختیار کاربران قرار خواهد داد، هزینه اولیه بالاتری نسبت به سیستم دو سرعته خواهد داشت؛ اما باید این نکته را در نظر داشت که سیستم ۳VF با بهینه سازی مصرف انرژی، قادر به صرفه جویی مصرف انرژی به میزان %۵۰ است؛ ضمن اینکه سیستم های ۳VF استهلاک کمتری داشته و از نظر سرویس و نگهداری کم هزینه تر هستند که با در نظر گرفتن این موارد می توان اطمینان داشت که هزینه اولیه پرداخت شده برای این سیستم ظرف مدت کوتاهی جبران خواهد شد.

در مجموع با گذشت زمان و پیشرفت تکنولوژی، استفاده از تجهیزات و ادوات الکترونیک قدرت روز به روز گسترده تر می شود، به طوریکه امروزه شاهد آن هستیم که در بخش های مختلف مسکونی، صنعتی، تجاری و به طور کلی هر واحدی که در آن یک موتور الکتریکی در حال کار است، از دستگاه کنترل دور موتور استفاده خواهد شد و می توان آن را جایگزین خوبی برای روش های قدیمی دانست. شاید این تجهیزات اندکی نسبت به تکنولوژی های رایج در گذشته قیمت بالاتری داشته باشند، اما قابلیت ها و مزایایی که استفاده از این تجهیزات ایجاد خواهد کرد، کاربرد آن ها را چه از لحظ فنی و چه از لحاظ اقتصادی توجیه خواهد کرد.

منبع:

“Modern VVVF Drives” by L.Hutt, D.Vollrath ,& C.Carey

یک دیدگاه