پیمانکار رتبه یک تاسیسات

تهویه طبیعی – بررسی تاثیر تهویه طبیعی بر مصرف انرژی ساختمان(بخش دوم)
1397-04-16
تاسیسات گرمایشی در بیمارستان ها و مراکز درمانی قسمت دوم
1397-04-18
Show all

تاسیسات-بررسی تاسیسات لوله‌کشی و آبرسانی بخش‌های مختلف بیمارستان

تاسیسات لوله‌کشی و آبرسانی بخش‌های مختلف بیمارستان

گردآورنده: مریم مصطفی نظری
تیر ماه 97

مقدمه

شناخت نیازهای اساسی و پارامترهای منطبق با استانداردهای حاکم در خصوص تاسیسات لوله‌کشی و آبرسانی مراکز درمانی و بیمارستان‌ها منجر به نصب و راه‌اندازی آسان و همچنین نگهداری و پشتیبانی آنها با راه‌کارهای ساده توسط پرسنل می‌شود. سادگی و در عین‌حال مطمئن بودن دو فاکتور مهم در طراحی سیستم‌های آبرسانی بیمارستان است. از سوی دیگر برنامه‌ریزی‌های کاربردی در جهت عملکرد بهینه تاسیسات منجربه افزایش طول عمر و کارکرد صحیح آنها می‌شود. هدف اصلی این مقاله بررسی تاسیسات لوله‌کشی و تجهیزات آبرسانی بخش‌های مختلف بیمارستان است.

تاسیسات لوله‌کشی و آبرسانی بخش‌های مختلف بیمارستان 

 

سیستم‌های بخش دیالیز

دستگاه دياليز دارای یک مخزن آب است که تامین کننده آبی معادل ۳۶۰ لیتر برای هر بیمار است. آب شهری حاوی آلاینده‌هایی است که استفاده از آن را برای دستگاه‌های دیالیز ناممکن می‌کند. لذا با استفاده از آب های تصفیه از ورود آلاینده‌ها در زمان فرایند همودیالیز به گردش خون بیمار جلوگیری می‌شود. معمولا به دو روش استفاده از چرخ‌های قابل حمل و سیستم‌های اسمز معکوس آب تصفیه دستگاه‌های دیالیز تامین می‌شود.

در سیستم‌های قابل حمل، آب تصفیه شده از طریق شیر آب به ماشین‌های دیالیز تحویل داده ‌می‌شود. این چرخ دستی‌ها ‌می‌توانند اجاره‌ای و متعلق به شخص ثالثی باشند.

تاسیسات لوله‌کشی و آبرسانی بخش‌های مختلف بیمارستان

در مقابل سیستم‌های اسمز معکوس مشخصا برای تحویل آب‌ تصفیه به ماشین‌های دیالیز طراحی شده‌اند که شامل بخش‌های اصلی واحد کاهنده سختی آب، فیلتر کربنی و کاهش‌دهنده سطح کلر است. در صورت استفاده از این سیستم‌ها بیمارستان باید متحمل هزینه‌های سرمایه‌گذاری زیرساختی بیشتری شود. همچنین نظارت و نگهداری آنها به عهده پرسنل بیمارستان است. از مزایای اصلی این دسته از سیستم‌های تصفیه آب می‌توان به کارکرد پیوسته و مداوم، قابلیت دریافت ورودی آب خام، میزان بازدهی بالا در کل سیستم، سادگی فرآیند برای اپراتور، ظرفیت‌های تولید متعدد، پایین بودن هزینه نصب و راه‌اندازی و نگهداری سیستم، از بین بردن تمامی آلاینده‌های آلی، غیر آلی، میکروبی و قلیایی اشاره نمود.

۲۵۴

تجهیزات واحد‌های آزمایشگاهی

حجم و نوع آب مصرفی آزمایشگاه‌ها بر اساس نوع فعالیت آنها تعیین می شود. کمترین نیاز یک آزمایشگاه سیستم اسمز معکوس و تجهیزات لازم برای تولید آب دیونیزه است. همچنین فاضلاب خارج شده از آزمایشگاه‌ها حاوی مواد شیمیایی است که نباید با انسان یا موجودات زنده تماس داشته باشد لذا ضروری است در مسیر خروجی محل مصرف، از سیستم‌های تصفیه مناسب و خنثی‌سازی اسید استفاده شود. ملاحظاتی که برای این واحدها باید در نظر گرفته شود شامل نظارت و سازماندهی از ساختارهای ارتباطی آب و سیستم‌های پالایش است. هماهنگی تجهیزات، چگونگی فیلتر آب و نگهداری و مراقبت آن نکات حیاتی است. حضور ناظر برای مدیریت سیستم و بررسی شرایط فیلترهای تصفیه لازم است. تمامی تجهیزات تخصصی به ویژه در بخش خروجی فاضلاب تحت نظارت سیستم اتوماسیون ساختمان (BAS) است تا در صورت نقض فنی با ارسال هشدارهای لازم پرسنل را آگاه سازد.

آزمایشگاه‌های آسیب شناسی (پاتولوژی) عملکرد متفاوتی نسبت با دیگر آزمایشگاه‌های عمومی دارند. در این بخش به دلیل حضور مواد شیمیایی کف‌کننده لازم است از پوشش‌های تخلیه مناسب و عوامل ضدکف استفاده شود. این بخش مجهز به سیستم‌های تصفیه منحصربه‌خود بوده و به‌منظور خنثی‌سازی اثر مواد شیمیایی کف‌زا مکان‌های ویژه دفع تحت نظارت و حفاظت تعبیه شده‌اند. سیستم دفع فاضلاب بخش‌های پاتولوژی نیز باید به سیستم اتوماسیون ساختمان متصل شود تا در صورت اختلال به واحد فنی و پرسنل هشدار‌های لازم ارسال شود. همچنین حضور ناظر فنی ‌به‌منظور بررسی شرایط تجهیزات تخصصی در این بخش ضرروی است.

۶۵۴

سیستم‌های استریل مرکزی و  ضدعفونی‌کننده

سیستم‌های استریل واقع در بخش‌های جراحی متقاضی حجم عظیمی از آب هستند. لذا منابع تامین آب بیمارستان با در نظر گرفتن این مسئله باید به‌درستی طراحی شوند. امروزه در طراحی بیمارستان‌ها اتاق‌های استریل در مجاورت اتاق‌های عمل ساخته ‌می‌شوند تا در کمترین زمان عملیات ضدعفونی و پاکسازی تجهیزات و در نهایت تحویل آنها به اتاق عمل صورت گیرد. همچنین با توجه به تولید انبوه زباله در این بخش ضروری است سیستم فاضلاب و دفع زباله به اندازه کافی بزرگ طراحی شود تا بتواند به درستی پاسخگوی نیازهای این بخش باشد.

سیستم‌های استریل مرکزی دارای محفظه‌های فیلتر تامین‌کننده آب مقطر هستند. به طور معمول سیستم‌های استریل مرکزی در وسط راهروی استریل بیمارستان قرار گرفته‌اند که در عمل تحویل محفظه‌های فیلتر کار دشواری است. امروزه با به کاری سیستم های فیلتر متمرکز دیگر نیازی به تحویل محفظه‌های فیلتر به بخش استریل نیست.

همچنین سینک‌های مربوط به شست‌وشوی دست جراحان که در خارج اتاق عمل قرار دارند باید کاملا عمیق بوده تا ضد عفوفی دست‌ها تا آرنج به سهولت امکان‌پذیر باشد. این سینک‌ها مطابق با استاندارهای کنترل گندزدایی بیمارستان بوده و بهتر است مجهز به سیستم‌های هوشمند و مستقل از دست از قبیل سنسور‌های مدون قرمز باشند. عموما سینک‌های پاکسازی کاسه‌های بزرگی‌اند که در بالای آن شیرهای آب الکترونیکی تعبیه شده است که مستلزم نگهداری و نظارت بالا بوده تا در صورت خرابی بخش مربوطه به سرعت تعمیر شود.

۵۴۵۶

سیستم‌های ضدعفونی‌کننده در بخش‌های مختلف بیمارستان از قبیل انتقال از اتاق عمل به سایر اتاق‌ها، بخش گوارش، ایستگاه‌های پرستاری و دیگر قسمت‌ها موجودند. دریچه‌های تنظیم دما و واحدهای پیشگیری از جریان برگشتی بخش‌های ضروری آنها است.  به طور معمول دمای مناسب برای شست‌وشو محدوده ۱۶۰ تا ۱۸۰ درجه فارنهایت است. ‌به‌منظور عملکرد بهینه بهتر است تجهیزات کنترلی به سیستم اتوماسیون مرکزی متصل شوند.

سیستم‌های لوله‌کشی اضطراری

این گروه از سیستم‌ها متعلق به سه بخش شست‌وشوی چشم، شست‌وشوی چشم و صورت و  دوش‌های ترکیبی اضطراری هستند. مطابق با مقررات ایمنی و استانداردهای اداره بهداشت و درمان این واحدها هر هفته باید بررسی شوند تا از کارکرد صحیح آنها اطمینان حاصل شود. موسسه ملی استاندارد آمریکا نیز در این مورد قوانین سختی را در خصوص درجه حرارت آب، شدت جریان آب، ثبات عملکرد( به عنوان مثال الگوهای پاشندگی آب) و دستگاه ( به عنوان مثال عملکرد مستقل از دست) وضع کرده است. این واحدها به طور معمول مصرف آب بالایی دارند و به دلیل استفاده اشتراکی صدها نفر در بیمارستان در معرض بسیاری از آلودگی‌ها هستند. لذا باید با برنامه‌ریزی‌های منظم و حفظ ایمنی، نظارت و پاکسازی‌های لازم صورت پذیرد.

۶۵۵۵۶

سیستم‌های آب گرم داخلی

تامین آب گرم داخلی بیمارستان به عهده سیستم حرارتی مرکزی آب گرم بیمارستان است. نگهداری و کنترل درجه حرارت مستقیما به عهده بخش مرکزی است. تاسیسات آب گرم مبتنی بر بخار ساده ترین نوع بوده که نگهداری و پشتیبانی آنها به‌راحتی امکان‌پذیر است. دریچه‌های کنترل و پمپ‌های تغلیظ تعبیه شده در آنها به راحتی قابل تعمیر و جایگزینی است. با اضافه شدن تجهیزات مبدل حرارتی بخار و مخازن ذخیره سازی مهار گاز در تاسیسات گازی ضروری است اقدامات لازم ‌به‌منظور نگهداری و بررسی عملکرد صحیح سیستم به صورت مکرر و دائمی صورت گیرد.

در صورتی که بیمارستان امکان استفاده از تاسیسات بخار و گازی را نداشته باشد تولید انرژی به صورت الکتریکی انجام ‌می‌شود که مستلزم سرمایه گذاری‌های بیشتری از سوی بیمارستان خواهد بود. ‌به‌منظور تولید توان برای آب‌گرمکن‌های برقی از ترانسفورماتورها استفاده ‌می‌شود که باید برنامه‌ریزی‌های لازم در خصوص پشتیبانی و نگهداری آنها صورت پذیرد. رسوب کلسیم در آب منجر به کاهش اثر گرمایشی در این سیستم‌ها ‌می‌شود. بنابراین آب‌گرمکن‌های الکتریکی با توجه به تقاضای بالای آب گرم در بیمارستان که ‌می‌تواند روزانه معادل برق مصرفی در حدود چند صد کیلو وات باشد در عمل کمتر استفاده ‌می‌شوند.

انرژی‌های تجدیدپذیر بیشترین کارایی را در زمینه تولید انرژی دارند ولی با توجه به موقعیت جغرافیایی و وضعیت جوی عملکرد این سیستم‌ها در میزان تولید انرژی متغیر خواهد بود. درصورتی که بیمارستان سیستم‌های فتوولتاییک را به عنوان منبع اصلی انرژی خود انتخاب کند متحمل ریسک بزرگی خواهد شد. همچنین پنل‌های خورشیدی نیازمند خدمات پشتیبانی و نگهداری اضافی هستند.

‌به‌منظور حفظ ایمنی و جلوگیری از آسیب‌ها و سوختگی‌های ناشی از حرارت بالا نظارت بالایی در خصوص درجه حرارت آب گرم تحویلی به بخش‌های مختلف باید صورت پذیرد. به طور معمول در امکان عمومی از قبیل هتل‌ها و سازمان‌های اداری از آب گرم با محدوده ۱۲۰ تا ۱۴۰ درجه فارنهایت استفاده ‌می‌شود ولی آب گرم مورد استفاده در بیمارستان به صورت استاندارد ۱۱۰ درجه فارنهایت است. این مقدار برای بخش‌های روانی ۱۰۰ درجه فارنهایت تنظیم ‌می‌شود.

تجهیزات کنترلی درجه حرارت شامل ترکیب‌سازهای نهایی و دریچه‌های چرخشی دیجیتال‌اند. همچنین در محل استفاده نیز  امکان تعبیه سوپاپ‌های ترکیب‌کننده سنتی وجود دارد. سوپاپ‌های ترکیب کننده نهایی مقرون‌به‌صرفه بوده اما از آنجا که نمی‌توانند متحمل ظرفیت جریان زیادی شوند امکان خسارت و خطا در تعیین درجه حرارت وجود دارد. لذا باید از تجهیزات اضافی ‌به‌منظور کنترل نرخ جریان سیستم استفاده شود که خود منجربه افزایش هزینه‌های زیرساختی ‌می‌شود.

دریچه‌های چرخشی دیجیتال دقت بالاتری در کنترل دما داشته و به تجهیزات اضافی کمتری نیاز دارند. آنها با قابلیت اتصال به سیستم اتوماسیون ساختمان ایمنی بالا و نظارت و نگهداری ساده‌تری را فراهم ‌می‌کنند.

در صورت استفاده از سوپاپ‌های ترکیب‌کننده سنتی باید از تعداد بیشتری سوپاپ برای سینک‌ها استفاده شود که خود مستلزم نگهداری برنامه‌ریزی شده و منسجم‌تری است. در این روش کنترل درجه حرارت آب در محل انجام شده که از دقت و ثبات بیشتری برخوردار است.

۶۵۴۶

در پایان ‌می‌توان به نکات زیر ‌به‌منظور طراحی کارامد تاسیسات لوله‌کشی و سیستم‌های آبرسانی در بیمارستان اشاره نمود:

  • نگهداری آسان و در دسترس ‌به‌منظور تسریع در عملکرد بخش‌های مختلف و جلوگیری از اختلال در امر خدمات درمانی
  • برنامه‌ریزی و سرمایه‌گذاری‌ در بخش نگهداری و تعمیرات تاسیسات قبل از طراحی سیستم
  • پیش‌بینی خرابی‌های احتمالی و تعریف سیستم‌های جایگزین در صورت رخداد خرابی
  • استفاده از تجهیزات مدرن و در عین حال ساده
  • یکپارچگی و سازگاری تجهیزات، باید تا حد امکان کلیه تجهیزات یک گروه کاملا مشابه انتخاب شوند تا در صورت مشکل پرسنل به سادگی و به سرعت بتوانند در رفع آن اقدام کنند. به طور معمول بهتر است قطعات یدکی نیز در انبار بیمارستان موجود باشد.
  • کلیه تجهیزات باید با توجه به نوع عملکرد و تعداد مصرف‌کنندگان از مواد با دوام و مستحکم انتخاب شوند تا در مدت زمان کوتاهی دچار زنگ‌زدگی و پوسیدگی نشوند.

یک دیدگاه