پیمانکار رتبه یک تاسیسات

طراحی تاسیسات بیمارستان 64 تختخوابی دانشکده پزشکی – بخش چهارم
2017-03-29
طراحی تاسیسات بیمارستان 64 تختخوابی دانشکده پزشکی – بخش پنجم
2017-04-01

طراحی تاسیسات بیمارستان 160 تخت خوابی – قسمت پنجم

گردآورنده: تیم طراحی و اجرایی تاسیسات برقی و مکانیکی شرکت ارکان ارزش
فروردین ماه 96

امروز با قسمت آخر از طراحی تاسیسات مکانیکی یک بیمارستان ۱۶۰ تختخوابی در خدمت شما همراهان عزیز هستیم، به زودی به طراحی تاسیسات برقی یک بیمارستان نیز خواهیم پرداخت، همچنین شرکت مجری تاسیسات برقی و مکانیکی، ارکان ارزش در نظر دارد آموزش طراحی تاسیسات بیمارستان با شرایط آب و هوایی متفاوت، طراحی تاسیسات مجتمع های تجاری و مجتمع های مسکونی را نیز به زودی در اختیار شما علاقه مندان قرار دهد.

طراحی تاسیسات بیمارستان-قسمت پنجم۳- جمع‌آوري فاضلاب و آب باران و شبكه هواكش فاضلاب

۳-۱- فاضلاب

در بيمارستان مقدار فاضلاب توليد شده تقريباً با مصارف آب بهداشتي برابر است بنابراين مقدار فاضلاب توليد شده در اين بيمارستان برابر ۹۶ مترمكعب در روز ارزيابي مي شود .

۳-۲ انواع فاضلاب بيمارستان

 فاضلاب بيمارستانها از بخش هاي زير خارج مي شود :

۳-۲-۱- فاضلاب لوازم بهداشتي عمومي

فاضلاب لوازم بهداشتي عمومي، دستشوئي ها ، دوش ها ، وان ها و لگن هاي شستشوي معمولي ، سينكهاي مستخدم ،‌كف شوي ها و مانند آن را شامل مي شود .

اين فاضلاب از نظر مشخصات همان فاضلاب انساني است و جمع آوري آن به شيوه متعارف انجام مي گيرد .

۳-۲-۲- فاضلاب آشپزخانه

فاضلاب آشپزخانه با مقدار قابل توجهي چربي همراه است جمع آوري مستقيم آن با فاضلاب انساني علاوه بر اشكالاتي كه در شبكه جمع آوري ايجاد مي كند ، در سيستم تصفيه نيز اختلالاتي ايجاد مي كند . بنابراين لازم است با پيش بيني يك دستگاه چربي گير ، چربي آن جدا شود . تخليه پساب چربي گير به شبكه فاضلاب بلامانع است . ظرفيت چربي گير با احتساب ۵ ليتر به ازاء هر نفر و تعداد ۲۵۰ نفر در هنگام ناهارو برای دو وعده غذا ، حدود ۲۵۰۰ ليتر ارزيابي مي شود .

۳-۲-۳- فاضلاب رختشويخانه

فاضلاب در رختشويخانه به علت دارا بودن دترژانت ها و مواد شيميايي باعث از بين رفتن ميكروارگانيسم هائي كه در امرتصفيه فاضلاب دخالت دارند مي گردد .در نتيجه موجب كاهش راندمان كار دستگاه تصفيه فاضلاب مي گردد . بعضي را اعتقاد بر اين است كه جهت جلوگيري از اين امر مي بايست شبكه فاضلاب رختشويخانه مستقلاً به سمت چاه هاي جذبي هدايت گردد ولي مطالعات نشان داده است كه حجم فاضلاب رختشويخانه در حدي نيست كه تأثير قابل توجهي بركاركرد دستگاه تصفيه فاضلاب بگذارد . لذا جهت آن شبكه مستقلي در نظر نخواهيم گرفت و آنرا به شبكه فاضلاب كلي متصل خواهيم نمود .

۳-۲-۴- فاضلاب آزمايشگاه

فاضلاب آزمايشگاه حامل مواد اسيدي و بازي است . اين مواد خورنده بوده و باعث تخريب لوله هاي فلزي ( غير از سرب ) و آزبست سيمان به ويژه لوله هاي فولادي و چدني مي شود . ولي رقيق شده آن اثر خورندگي كمتري دارد . در آزمايشگاهها معمولاً آنچه وارد لوله فاضلاب مي شود درصد مواد اسيدي يا بازي آن بسيار كم است . با اين حال شبكه جمع آوري فاضلاب آزمايشگاهها از جنس ضد اسيد ( پلي وينيل كلرايد يا پلي اتيلن ) انتخاب مي شود . فاضلاب جمع آوري شده آزمايشگاه در نقطه مناسب به شبكه جمع آوري فاضلاب تخليه مي گردد بطوريكه درجه غلظت اسيد يا باز ، در اثر اختلاط با فاضلاب بقيه ساختمان ، تا حد قابل توجهي كاهش مي يابد و اثر خورندگي آن خنثي مي شود . بنابراين براي فاضلاب آزمايشگاه تصفيه خاصي منظور نمي شود .

۳-۲-۵- فاضلاب راديولوژي

 فاضلاب راديولوژي (دستگاه ظهور و ثبوت ) داراي مقداري محلول نقره است اين فلاضلاب در نقطه اي مناسب به شبكه فاضلاب متصل خواهد شد . به هر حال از تخليه مستقيم اين فاضلاب به شبكه فاضلاب آزمايشگاه بايد خودداري شود . تخليه فاضلاب راديولوژي در شاخه هاي اصلي فاضلاب به دليل رقيق شدن بلامانع است به هر حال در اين طرح براي فاضلاب راديولوژي پيش بيني خاصي نخواهد شد .

۳-۲-۶ شبکه جمع آوری فاضلاب

لوله های افقی طبقات در سقف طبقه کاذب طبقه زیر جمع آوری و بکمک لوله های عمودی تا کف طبقه همکف هدایت می شود و پس از جمع آوری به خارج ساختمان منتقل می شود. شیب لوله های فاضلاب در داخل ساختمان ۱ تا ۳ درصد و شیب لوله های محوطه حداقل ۵/۰ درصد و حداکثر ۳ درصد می باشد. شبکه فاضلاب در نقاط لازم به دریچه های بازدید مجهز خواهد شد. اتصال لوازم بهداشتی به شبکه فاضلاب  با واسطه سیفون ( TRAP ) می باشد . فاضلاب دستگاههایی که باید در برابر احتمال آلودگی از شبکه فاضلاب حفاظت شوند ( مانند برخی دستگاههای آشپزخانه) با اتصال غیر مستقیم و فاصله هوائی به شبکه فاضلاب متصل می گردند.

۳-۴- بررسي مصالح

مصالحي كه در جمع آوري و انتقال فاضلاب داخل ساختمانها بكار مي روند عبارتند از :

لوله هاي چدني مشهور به سركاسه دار و نوع بدون سر كاسه مشهور به (نوع كلاچ) و لوله هاي پلاستيكي پلي وينيل كلرايد (P.V.C) و پلي اتيلن (P.E) . در مواردي ( به ويژه در انشعابات ) لوله هاي گالوانيزه نيز بكار برده مي شد ولي مقررات ملي ساختمان كاربرد آنرا مجاز نمي داند . لوله هاي پلاستيكي در مقابل مواد اسيدي و بازي مقاوم هستند اين لوله ها براي فاضلاب آزمايشگاه كه اساساً PH متغيري دارند  مناسب است ولي مقاومت مكانيكي اين لوله هاي كم است همچنين مقدار انبساط حرارتي آنها مخصوصاً لوله هاي P.E زياد مي باشد . لذا بجر فاضلاب آزمايشگاه براي شبكه لوله كشي فاضلاب لوله هاي پلاستيكي پيشنهاد نمي شود .

لوله هاي چدني در برابر خورندگي مقاومت خوبي دارند . لوله هاي سركاسه دار با ريخته گري ساده ساخته مي شود و اتصالات آن با سرب و كنف آب بندي مي شود . اجراي اين لوله ها وقت گير است، در عوض همه فيتينگ هاي مورد نياز يك شبكه فاضلاب را دارا است . علاوه بر آن نيروي انساني لازم براي اجراي كار به آساني قابل تأمين است. حداكثر اندازه اين لوله ها ۸ اينچ است . اين لوله ها را در ايران چند كارخانه توليد مي كنند .

لوله هاي بدون سركاسه با ريخته گري ماشيني تهيه مي شود . از نظر تركيب و تأمين فيتينگها از لوله هاي چدني سركاسه دار ضعيف تر است . اتصالات آن به وسيله واشر و بست مخصوصي آب بندي مي شود . لذا سرعت اجراي آن بسيار چشم گير است . وزن اين لوله ها سبكتر از لوله هاي سركاسه دار است ولي فشار پذيري آن بيشتر است ضعف اين لوله ها در اتصالات (واشر آب بندي و بست مخصوص ) آنست با توجه به موارد بالا پيشنهاد مي نمايد براي لوله كشي فاضلاب آزمايشگاه از لوله هاي پلاستيكي (P.V.C) و براي ساير لوله هاي فاضلاب از چدن سركاسه دار و يا بدون سركاسه استفاده شود .

براي لوله كشي هواكش فاضلاب كه از نظر فشار پذيري از حساسيت برخوردار نيست مي توان از لوله گالوانيزه با وزن متوسط يا سبك و يا لوله هاي PVC استفاده كرد . به هر حال قسمت انتهايي هواكش فاضلاب در بام نمي تواند از جنس پلاستيكي باشد و مي بايست از جنس چدن و يا گالوانيزه انتخاب شود .

لوله هاي جمع آوري فاضلاب در محوطه را مي توان از جنس چدن يا آزبست سيمان و یا پلی اتیلن انتخاب كرد . لوله هاي پلاستيكي از نظر مقاومت مكانيكي ضعيف تر می باشند لوله هاي چدني اگر چه از نظر مقاومت مكانيكي بر ساير لوله ها برتري دارد ولي در مقايسه با لوله هاي آزبست سيمان و پلی اتیلن گران تر است . لوله هاي آزبست سيمان هم از نظر مقاومت مكانيكي و هم از نظر مقاومت در برابر خوردگي و هم از نظر قيمت مناسب مي باشد ولي ضعف اساسي آن در آب بندي اتصالات آنست . بطوريكه در محل هائي كه سطح آب هاي زيرزميني پائين است، نشت فاضلاب از محل درز اتصالات به خارج و در مناطقي كه سطح آبهاي زيرزميني بالا است، (بالاتر از سطح لوله كشي ) نشت آبهاي زيرزميني به داخل لوله وجود دارد. در مورد این پروژه سطح آبهاي زيرزميني بالا نيست و مشكلي وجود ندارد بنابراين براي لوله كشي فاضلاب محوطه اين بيمارستان لوله هاي پلی اتیلن با اتصالات جوشی پيشنهاد مي شود .

۳-۵- تصفيه و دفع فاضلاب

در شهر مورد نظر شبكه فاضلاب شهري فعلاً وجود ندارد پيش بيني مي شود تا زمان بهره برداري از بيمارستان، بهره برداري از شبكه فاضلات شهري هم شروع شود. لذا براي دفع فاضلاب بيمارستان فعلاً‌تصفيه فاضلاب در نظر گرفته شده و در صورت اجرای شبکه فاضلاب شهری برای دفع استفاده خواهد شد. جمع آوري فاضلاب بيمارستان بصورتي خواهد شد كه بتوان فاضلاب را به شبكه فاضلاب شهري متصل نمود.

۲-۶- جمع آوري و دفع آب باران

منظور از جمع آوري آب باران در اين گزارش جمع آوري آب باران ناشي از بام ساختمان است. آب باران جمع آوري شده بسمت خارج از ساختمان هدايت شده و سپس بكمك چاههای جذبي دفع مي گردد.

۴- آتش نشاني

۴-۱- كليات

منظور ازآتش نشاني بررسي و انتخاب سيستم، نصب وسايل و پيش بيني هاي لازم براي جلوگيري از گسترش آتش نشاني و خاموش نمودن آن توسط ساكنين در هنگام آتش سوزي است . اساساً وظيفة خاموش كردن اتش بعهده سازمان آتش نشاني شهر است . پيش بيني هاي مورد نظر در اين طرح براي جلوگيري از گسترش آتش سوزي تا رسيدن ماشينهاي آتش نشاني است . تامين آب ماشينهاي آتش نشاني نيز از شبكه شهري خواهد بود . بنابراين سيستم آتش نشاني كه براساس مطالب بالا طراحي مي شود كمكهاي اوليه (FIRST  AID) ناميده مي شود . اين سيستم براي پرسنل آموزش نديده مناسب است و براي استفاده پرسنل سازمان آتش نشاني در ورود به صحنه آتش سوزي نيز مناسب مي باشد .

  • ساختمان بيمارستان در طبقه بندي ساختمانها از نظر شدت آتش سوزي در طبقه بندي ساختمانها با شدت كم (EXTRA LIGHT HAZARD OCCUPATION) قرار مي گيرد . اين طبقه بندي راهنماي انتخاب سيستمهاي مناسب براي پيشگيري از آتش سوزي و همچنين روشهاي آتش نشاني است .

اصولاً مسائل آتش سوزي و آتش نشاني در ساختمان ها (‌از جمله بيمارستان ) شامل بخشهاي زير است :

  • پيش بيني هاي لازم براي جلوگيري از انتقال حريق در مواقع آتش سوزي .
  • پيش بيني هاي لازم براي اعلام حريق در مواقع آتش سوزي .
  • پيش بيني هاي لازم براي خاموش كردن آتش سوزي .
  • تأمين آب مورد نياز براي تغذيه ماشينهاي آتش نشاني و شبكه كمكهاي اوليه .

۴-۲- پيشگيري از انتقال حريق

 براي پيشگيري از انتقال حريق روش متداول منطقه بندي فضاها است . منطقه بندي فضاها اساساً يك كار معماري است . در منطقه بندي فضاها ، در يك زمان معين ، امكان انتقال آتش سوزي از يك منطقه به يك منطقه ديگر وجود ندارد . در اين روش به درهاي ويژه اي بنام درهاي ضد حريق نياز خواهد بود كه اين درها در حالت معمول باز است و بسته به نوع آن جاسازيهائي براي آن پيش بيني مي شود . علاوه بر آن به كنترلها و پيش بيني هائي نياز دارد كه در حال حاضر از نظر فني اين كار به آساني ميسر نيست و از نظر اقتصادي نيز بصلاح طرح نمي باشد . تنها مي توان ديوارها ، سقف ، كف و نماها را از مصالحي انتخاب كرد كه دست كم دو ساعت در مقابل آتش سوزي مقاومت كند .

  • براي جلوگيري از انتقال حريق از طريق كانالهاي هوا ، در محل عبور اين كانالها از يك منطقه به منطقه ديگر (‌افقي يا عمودي ) دمپرهاي ضد حريق پيش بيني مي گردد . اين دمپرها داراي يك فيوز حرارتي هستند كه در اثر گرماي زياد ذوب شده و دمپر بسته مي شود . براي دسترسي به اين دمپرها و تعويض فيوزها يك دريچه بازديد ، در سقف لازم است .
  • علاوه بر پيش بيني هائي كه از نظر مقاومت در برابر آتش سوزي در طرحها ضرورت مي يابد و بايد مراعات گردد پيش بيني هائي نيز براي فرار از جمله پله فرار ، روشنائي اضطراري و مانند آن بايد مورد توجه قرار گيرد .

۴-۳- اعلام حريق

          در سيستم اعلام حريق از دتكتورهائي استفاده مي شود كه نسبت به دود يا گرما حساس هستند اين دتكتورها ، آتش سوزي را به كمك يك شبكه برقي به يك مركز اعلام مي كنند . شاسي هائي نيز براي اعلام حريق پيش بيني مي شود كه با فشار يك دگمه وقوع حريق را به مركز فوق اعلام مي كنند . شبكه اعلام حريق در فصل تأسيسات برقي تشريح شده است .

۴-۴- خاموش كردن حريق

۴-۴-۱- طبقه بندي آتش

          مطابق استانداردهاي آمريكائي فضاهاي مختلف از نظر قابليت و امكان حريق و مواد مورد احتراق و نوع آتش سوزي به چهار دسته تقسيم مي شود :

  • آتش سوزي نوع A مربوط به احتراق مواد معمولي مانند چوب ، پارچه ، كاغذ و يا مواد پلاستيكي .
  • آتش سوزي نوع B مربوط به مايعات قابل اشتعال ، گازها و مواد چربي روغني .
  • آتش سوزي نوع C براي دستگاههاي برقي و مولدهاي برقي .
  • آتش سوزي نوع D براي مواد قابل انفجار كه در طرح بيمارستان مورد نظر نمي باشد .

اين طبقه بندي در استاندارد اروپايي تغييراتي بشرح زير دارد :

  • آتش سوزي نوع B براي مايعات قابل اشتعال
  • آتش سوزي نوع C براي گازها
  • آتش هاي ناشي از دستگاههاي برقي ، خارج از تقسيم بندي چهارگانه بالا طبقه بندي شده است .

۴-۴-۲- مواد خاموش كننده

يكي از مناسبترين وسايل براي آتش نشاني آب است زيرا مي تواند در آتش سوزي هاي عميق نفوذ كرده وباعث سرد شدن موضع آتش شده وهم مي تواند رابطه هوا با جسم در حال احتراق را قطع كند . در عين حال از نظر سلامتي انسان نيز زيان آور نمي باشد.آب بهترين وسيله براي آتش نشاني آتش هاي نوع A 

مي باشد با آب مي توان آتش هاي نوع B و C را نيز خاموش كرد ولي آب به تنهايي براي اين منظور مناسب نبوده و دراين مورد پيش بيني هاي ويژه اي ضرورت دارد.

مواد خاموش كننده ديگر كه در بيمارستانها امكان استفاده آن وجود دارد بشرح زير است :‌

–  برای آتش سوزی های نوع A می توان علاوه بر آب از کپسولهای پودر (  DRY CHEMICAL) نوع  MULTIPURPOSE و همچنین کپسولهای کف استفاده نمود.

– برای آتش سوزی های نوع B ( مایعات قابل اشتعال) می توان از ( FM200  یا آرگونیک ) کپسولهای پودر (MULTIPURPOSE ) و پودر خشک کربن دی اکسید و کف استفاده نمود.

– برای آتش سوزی های نوع C  (گازها) می توان از ( FM200  یا آرگونیک ) پودر خشک و پودر چند منظوره و کربن  دی اکسید استفاده نمود.

– برای آتش نشانی های ناشی از دستگاههای برقی می توان از پودر چند منظوره و پودر خشک و کربن دی اکسید و کپسولهای گاز یا آرگونیک استفاده نمود.

۴-۴-۳- انتخاب مواد خاموش كننده آتش نشاني

مواد خاموش كننده كه دراين طرح ازآن استفاده خواهد شد عبارتست از آب ، كربن دي اكسيد و پودر چند منظوره . اين مواد بشرح زير قادرند هر نوع آتش سوزي را در بيمارستانها مهار نموده و آن را خاموش كنند .

  • آب براي آتش هاي نوع A
  • پودر خشك براي آتش هاي نوع B‌ و C
  • گاز CO2 براي آتش هاي ناشي از دستگاه هاي الكتريكي

سيستم هاي آتش نشاني ( با آب يا مواد ديگر ) مي تواند دستي يا اتوماتيك باشد . سيستم هاي اتوماتيك خود نيز انواع گوناگون هستند كه لوازم و دستگاههاي اصلي آن را بايد از خارج تهيه نمود . علاوه بر آن در ايران جز در موارد مشخص از آن استفاده نمي شود . تعميرات و نگهداري آن به آساني ميسر نيست . بنابراين در اين طرح از سيستمهاي اتوماتيك براي آتش نشاني صرفنظر مي شود .

۴-۴-۴- آتش نشاني با آب

آتش نشاني دستي با آب به دو دسته تقسيم مي شود ، دسته اول پيش بيني شبكه هائي براي پرسنل آتش نشاني شهري است در اين شبكه شيرهائي روي شبكه اصلي محوطه پيش بيني مي شود    (FIRE HYDRANT) و در داخل ساختمان نيز لوله هائي پيش بيني مي شود كه (STAND PIPE) يا (RISERMAIN)ناميده مي شود  سيستم مناسب براي    آتش نشاني با آب سيستم كمكهاي اوليه (FIRST   AID) است . اين سيستم برابر استانداردهاي امريكا (NFPA ) شامل اجزاء ‌و مشخصات زير است :‌

جعبه آتش نشاني شامل :‌قرقره ، شيلنگ آتش نشاني به قطر يك يك دوم اينچ و به طول ۲۵ متر ، نازل آتش نشاني و شير فشار قوي ، طول موثر شيلنگ در اين حالت حدود ۱۸ متر است .

مقدار گذر هر شير و هر افشانگ (نازل) ۱۰۰ گالن آمريكائي در دقيقه  و فشار آب در پشت شير ۶۵ پوند بر اينچ مربع ( ۴۷ متر ستون آب) است .

ارتفاع ساختمان بیمارستان از تراز کف همکف تا کف طبقه سوم برابر ۱۳ متر است. بنابراین اگر افت فشار شبکه داخلی را ۱۰ متر فرض نمائیم. فشار در کف تلمبه خانه برابر ۷۰ متر ستون آب.

حداقل آب مورد نياز براي كار همزمان دو عدد از جعبه هاي آتش ( در بالاترين طبقه ) مناسب خواهد بود . فاصله هر دو جعبه آتش نشاني چنان انتخاب مي شود كه با اين طول شيلنگ (طول مفيد شيلنگ) وپرتاب آب همه سطوح ساختمان را بپوشاند.

محل نصب جعبه هاي آتش نشاني در كنار خروجيها و در محلهاي قابل دسترس و قابل رويت چنان طراحي مي شود كه هر گاه بعلت آتش سوزي دسترسي به يك جعبه آتش نشاني ممكن نشود جعبه آتش نشاني ديگري براي خاموش كردن آتش در دسترس باشد .

قطر نامي لوله اتصال به جعبه آتش نشاني يك و يك دوم اينچ و حداقل قـطر نامي لوله اصلي آتش نشاني بيمارستان ۲ اينچ خواهد بود .

۴-۴-۴-۱- بررسي مصالح

  • جعبه آتش نشاني و قرقره ها اساساً از ورق فولادي به ضخامت ۵/۱ ميليمتر با رنگ روغني قرمز انتخاب مي شود .
  • همه اجزاء جعبه آتش نشاني بايد فشار كار ۱۰ اتمسفر را داشته باشند .
  • در جعبه آتش نشاني بايد ۱۸۰ درجه قابل بازكردن باشد تا خروج شيلنگ و نازل با مانع مواجه نشود .
  • جعبه آتش نشاني بهتراست توكار باشد تا ممانعتي درمسير حركت ايجاد نكند.
  • شيلنگهاي ۲۵ متري از كلاس B با پوشش ترموپلاستيك انتخاب مي شود . وزن اين شيلنگها ۹/۰ كيلوگرم بر متر طول است .
  • لوله هاي آب آتش نشاني از جنس فولادي سياه با وزن سنگين BS 1387 انتخاب مي شوند اتصالات مي تواند از نوع چدن چكش خوار طبق BS 1256 يا فولاد عمل آمده طبق BS 1740 باشد .

۴-۴-۵- آتش نشاني با پودر چند منظوره و كربن دي اكسيد

 براي آتش نشاني با پودر چند منظوره و كربن دي اكسيد از كپسولهاي آتش نشاني ۶ كيلوگرمي استفاده خواهد شد . اين كپسولها ( در همه فضاها غير از موتورخانه مركزي )‌از نوع قابل حمل مي باشد و روي ديوارها در نقاط معيني كه دسترسي آسان به آن ميسر باشد نصب مي شود . حداكثر شعاع پوشش هر كپسول آتش نشاني ۱۶ متر مي باشد .

حداكثر وزن كپسول هاي آتش نشاني پر ۲۴ پوند و ارتفاع نصب آن به ديوار از نقطه بالاي كپسول تا كف بيش از ۵/۱ متر نخواهد بود . براي موتورخانه مركزي از كپسولهاي پودر چند منظوره و كربن دي اكسيد به ظرفيت ۱۲ كيلوگرم و همچنين از كپسول پودر چند منظوره از نوع چرخدار كه با گاز محرك ازت كار مي كند استفاده خواهد شد .

يادداشت :‌ انواع و مشخصات كپسولهاي خاموش كننده متنوع است ولي بخاطركاستن از هزينه اوليه و استفاده از كپسولهاي ساخت ايران و انواعي كه در بازار يافت مي شود . فقط از دو نوع كپسول كربن دي اكسيد و پودر چند منظوره ALL PURPPOSE استفاده مي شود .

۴-۵- انتخاب سيستم

سيستم هاي آتش نشاني براي فضاهاي گوناگون بيمارستان به شرح جدول۴-۵ پيشنهاد مي شود .

دانلود جدول ۴-۵ 

۴-۶- تامين آب مورد نياز

همانطور كه در رديف ۴-۱ كليات آمده است آب مورد نياز براي ماشين هاي آتش نشاني از شبكه شهري تأمين خواهد شد .

براي تامين آب شبكه كمكهاي اوليه (FIRST  AID) ميزان آب مورد نياز براي ذخيره آتش نشاني بايد براي كار همزمان دو عدد از جعبه هاي آتش نشاني( در بالاترين طبقه )‌ بمدت ۳۰ دقيقه مناسب باشد .

بنابراين ذخيره آب در آب انبار بيمارستان براي مصرف آتش نشاني كمكهاي اوليه ۲۰ متر مكعب خواهد بود . اين ميزان آب همواره در منبع هوايي به صورت ذخيره باقي مي ماند و براي جلوگيري از آلودگي آن در اثر راكد ماندن ، اين ميزان آب در جريان مصرف قرار گرفته، از يك طرف به مصرف بهداشتي مي رسد و از طرف ديگر جايگزين مي گردد شبكه لوله كشي آب آتش نشاني درداخل ساختمان مستقل بوده ولي ازكلكتور آبسرد مصرفي انشعاب ميگيرد.

۵- گاز سوخت

شهر مورد نظر داراي لوله كشي گاز سوخت طبيعي مي باشد . بنابراين ، در طرح، اندازه لوله ها براساس گاز شهري انتخاب خواهد شد .

۵-۱- نوع گاز سوخت

مصارف آزمايشگاهها ، آشپزخانه . تأسيساتي گرمايي بيمارستان بوسيله گاز طبيعي انجام مي گيرد هر فوت مكعب گاز طبيعي در اثر سوختن حدود ۱۰۰۰    بي تي يو در ساعت گرما توليد مي كند . گاز سوخت در فضاهاي آشپزخانه ، آبدارخانه اصلي ( بخش هاي بستري ) ،‌آزمايشگاه و موتورخانه مركزي مصرف دارد .

 ۵-۱-۱- مصرف گاز آشپزخانه

بر پايه حداكثر مقدار خوراك هنگام نهار ۲۵۰ نفر (رديف ۲-۵-۲) مصرف گاز آشپزخانه محاسبه مي شود هر گاه مصرف سوخت براي هر پرس غذا را ۴۰۰۰ بي تي يو در ساعت در نظر بگيريم ، ‌مصرف گاز به شرح زير مي باشد .

بي تي يو در ساعت       ۱۰۰۰۰۰۰ = ۴۰۰۰ * ۲۵۰

اين مقدار انرژي گرمايي برابر ۱۰۰۰ فوت مكعب در ساعت گاز طبيعي مي باشد .

۵-۱-۲- مصرف گاز آبدارخانه هاي اصلي بخش هاي بستري

در آبدارخانه توزيع غذا فقط يك اجاق گاز فردار رستوراني روباز با انرژي گرمايي ۷۰۰۰۰ بي تي يو در ساعت پيش بيني مي شود با توجه به اينكه شش آبدارخانه براي بخش های بستری بيمارستان در نظر گرفته شده است جمع انرژي گرمايي مورد نياز برابر ۱۵۰٫۰۰۰ بي تي يو در ساعت محاسبه مي شود اين مقدار انرژي برابر ۱۵۰ فوت مكعب در ساعت گاز طبيعي مي باشد .

۵-۱-۳- مصرف گاز آزمايشگاه ها

بر پايه ۷۰۰۰ بي تي يو در ساعت براي هر خروجي گاز روي ميزها ، مصرف گاز آزمايشگاه محاسبه مي شود . بنابراين انرژي گرمايي لازم براي ۱۲ خروجي گاز برابر ۸۴۰۰۰ بي تي يو در ساعت پيش بيني مي شود اين مقدار انرژي برابر ۸۴ فوت مكعب در ساعت گاز طبيعي مي باشد .

۵-۱-۴- مصرف گاز موتورخانه مركزي

مجموع بارهاي گرمايي و انرژي مورد نياز بخار برابر۲۲٫۶۰۰٫۰۰۰ بي تي يو در ساعت محاسبه شده ، با احتساب ۸۰ درصد ضريب بهره ديگها انرژي گرمايي لازم برابر ۲۸٫۲۵۰٫۰۰۰ بي تي يو در ساعت بدست مي آيد اين مقدار انرژي برابر۲۸٫۲۵۰ فوت مكعب در ساعت گاز طبيعي مي باشد .

۵-۱-۵- كل مصرف گاز سوخت

با توجه به موارد بالا جمع كل انرژي گرمايي مورد نياز بدون در نظر گرفتن ضريب همزماني برابر     ۲۹۴۸۴  فوت مکعب در ساعت محاسبه مي گردد . اين مقدار انرژي برابر۸۳۸ متر مكعب در ساعت گاز طبيعي   مي باشد . در صورتیکه مصرف گاز دیگ سوم(دیگ ذخیره ) هم جزء مصارف محسوب شود مصرف کل گاز شهری  برابر  ۱۲۳۸ مترمکعب در ساعت پیش بینی می شود.

باتوجه به اين نكته كه ضريب همزماني درمحاسبات مقدارگاز درجزوه هاي شركت ملي گاز ايران مورد توجه قرار نگرفته است از احتساب آن خودداري شده است .

۵-۲- شبكه گازرساني

شبكه گازرساني از ايستگاه اصلي تقليل فشار گاز آغاز شده و تا ايستگاهاي فرعي و سپس تا نقاط مصرف ادامه دارد .

شبكه لوله كشي اصلي محوطه در زير خاك دفن مي شود و بوسيله عايق رطوبت وعايق الكتريسته،‌ عايق پيچي مي شود و لوله هاي نمايان پس از ضد زنگ ، با رنگ زرد روغني پوشانده خواهد شد .

اندازه لوله كشي ها بر اساس گاز طبيعي و استانداردهاي شركت ملي گاز ايران محاسبه مي شود .

لوله ها از نوع فولاد سياه بي درز SCHEDULE  ۴۰ ، شيرهاي قطع و وصل برنجي مخصوص گازرساني و از نوع قطع سريع و اتصال ها از نوع جوشي خواهد بود .

با توجه به بالا بودن مقدار مصرف ساعتي  ديگ هاي بخا موتورخانه و فاصله آن از ايستگاه تقليل فشار اصلي دو شبكه با دو فشار مختلف از ايستگاه اصلي خارج مي شود يك شبكه با فشار ۲ پوند بر اينچ مربع براي ايستگاه تقليل فشار ديگ ها و ديگر با فشار ۲۵% پوند بر اينچ مربع براي مصارف آشپزخانه، آزمايشگاه و آبدارخانه ها.( میزان دقیق فشار شبکه گاز محوطه پس از تعیین موقعیت ایستگاه تقلیل فشار و مقررات شرکت گاز منطقه تعیین خواهد شد.

 ۶- گازهای طبی :

۶-۱ مبانی طرح

    گازهای طبي مورد نياز بيمارستان شامل اکسيژن ، گاز بيهوشیN2O))، خلاء و هوای فشرده ميباشد، برخی گازهای ديگر مانند CO2 و ازت نيز مصرف دارند که مصرف آنها خيلی کم و موارد آن نادر است.

 ۶-۲- گاز اکسيژن

  اکسيژن دراکثر بخش های بيمارستان مانند اتاق عمل، اورژانس، مراقبت ويژه و استراحت بعد از عمل مصرف دارد. در بخش های بستری نيز، بخصوص در بستری جراحی ، احتمال مصرف آن وجود دارد.

  دو روش متفاوت برای توزيع اکسيژن وجود دارد :

الف- انتقال سيلندرگاز اکسيژن به نقاط متفاوت مصرف

ب- لوله کشی گاز اکسيژن از يک مرکز به نقاط مصرف

در روش ” الف ” ، بدليل زير، توزيع گاز اکسيژن دراين بيمارستان مناسب نيست .

  • انتقال آلودگی از بدنه خارجی سيلندر به فضاهای تميز و استريل خطرات ناشی از افتادن سيلندر روی دستگاهها و يا آسيب رساندن به افراد  توزيع و جمع آوری مداوم کپسول در فضاهای بيمارستان که تعداد سيلندر و نيروی کار بيشتر را ايجاب مي کند و سبب استهلاک سيلندرها و ابزارهای اتصال(رگولاتورها و فلومترها) ميشود.

 درروش “ب” گاز اکسيژن از يک مرکز به کمک لوله های مسی و برابر استانداردهای جهانی قابل قبول توزيع ميشود ودر نقاط مصرف از خروجی ها، قابل دسترس مي باشد.

۶-۳- گاز بيهوشی

گاز بيهوشی در اتاق های عمل مصرف دارد. همه نکاتی که زير رديف ۶-۲ در مورد اکسيژن آمده است در مورد گاز بيهوشی نيز صادق است . لذا برای گاز بيهوشی سيستم مرکزی توزيع گاز بيهوشی پيشنهاد می گردد.

   ۶-۴- خلاء

 خروجی خلاء در اتاقهای عمل ، اورژانس ، مراقبت ويژه ، استراحت بعد ازعمل، آزمايشگاه و نيز در بخش های بستری مصرف دارد.

   دو روش برای استفاده از خلاء وجود دارد :

الف- استفاده از دستگاههای مکنده برقی چرخدار و قابل حمل به نقاط مورد نياز

PORTABLE  SUCTION))

ب- سيستم مرکزی ايجاد خلاء

    در سيستم “الف” تعداد زيادی دستگاههای سيار لازم است و مسئله سرويس و نگهداری و استهلاک آنها هزينه اوليه و هزينه نگهداری را بالا می برد، علاوه برآن انتقال اين دستگاهها سبب انتقال و انتشار آلودگی در فضاهای تميز می شود، به همين جهت دراين بيمارستان از کاربرد آن خودداری ميشود.

   در سيستم “ب” دستگاههای ايجاد خلاء(پمپ، مخزن و کنترلها) مرکزی بوده و ايجاد خلاء در نقاط مصرف به کمک لوله کشی مسی صورت ميگيرد. مايعات کشيده شده توسط خلا هر خروجی به داخل لوله ها وارد نمي شود، بلکه در داخل مخزن های شيشه ای کوچک که بين نقطه مصرف و خروجی قرار دارد، جمع آوری ميشود.

    ۶-۵- هوای فشرده

هوای فشرده در اتاقهای عمل و مراقبت ويژه و ديگر فضاهای بيمارستان که دستگاهها با فشار هوا کار ميکند مصرف دارد(مانند اره استخوان، دستگاه تنفس خودکار، دندانپزشکی، آزمايش دستکش در فضای استريل و آزمايشگاه ). نکاتی که در مورد سیستم توزیع خلاء در بخش ۶-۴ آمده در مورد هوای فشرده هم صادق است لذا برای این بیمارستان سیستم تولید هوای فشرده مرکزی پیشنهاد می گردد.

۶-۶- سيستم ها :

پيشنهاد ميشود دراين بيمارستان سيستم های مرکزی توزيع گاز اکسيژن ، گار بيهوشی و خلاء وهوای فشرده نصب گردد .

مرکز گازهای اکسيژن و بيهوشی ، برابر مقررات ايمنی بايد از مرکز خلاء و هوای فشرده جدا باشد. اتاق مرکزی اکسيژن و گاز بيهوشی بايد به هوای آزاد راه داشته باشد و نکات ايمنی مربوط به تعويض هوا و دوری از انبارهای قابل اشتغال درمورد آن ، رعايـت شود.

لوله های افقی گازهای طبی در فضاهای بيمارستان داخل فضای سقف کاذب راهروها عبور ميکنند.

شيرهای کنترل با فشارسنج بخشهای حساس بيمارستان مانند اتاقهای عمل،مراقبت ويژه،اورژانس آزمايشگاه و بستری بايد بطور مستقل قابل کنترل باشند. بنابراين انشعاب گاز به اين بخش ها پس از عبور از جعبه کنترل (شامل شيرهای قطع ووصل و فشارسنج) به خروجی مي رسد.

بخش های حساس بيمارستان بايدبه تابلوی اعلام خبر مستقل مجهز باشند که وضعيت فشار هرگاز را با علائم صوتی و نوری نشان بدهند.

سيستم اعلام خبر مرکزی، که وضعيت دستگاههای مرکزی را نشان می دهد در اتاق تلفن خانه بيمارستان نصب خواهد شد و به علامت دهنده های صوتی و نوری مجهز خواهند بود. تعداد حداقل علائم درروی اين تابلو بشرح زير است :

  • فشار کم اکسيژن
  • فشار زياد اکسيژن
  • اکسيژن ذخيره درحال استفاده
  • فشار کم N2O
  • فشار زياد N2O
  • N2O ذخيره در حال استفاده
  • ميزان خلاء غيرعادی
  • فشار هوای فشرده غیر عادی

۶-۷- مرکز اکسيژن و گاز بيهوشی :

۶-۷-۱- سيستم مرکزی اکسيژن MANIFOLD)) شامل فشار شکن ها و کنترلها ، و ازنوع دوطرفه خواهد که از دو گروه سيلندر تغذيه ميشود. هروقت يک گروه از سيلندرها خالی شود، بطور خودکار، رابطه اين گروه با شبکه توزيع قطع ميشود و گروه ديگر از سيلندرها که پر از گازند ، به شبکه توزيع متصل خواهند شد و تابلوی مرکزی اين تغيير وضعيت را بطور خودکار در مرکز اعلام خبر اصلی بيمارستان نشان خواهد داد.

۶-۷-۲- سيستم مرکزی گاز بيهوشی نيز ازيک MANIFOLD  خودکار شامل فشارشکن ها و کنترلها و ازنوع دوطرفه خواهد بود و عينا” مانند سيستم اکسيژن عمل خواهد کرد.

۶-۸- سيستم مرکزی خلاء :

مرکز خلاء  شامل دوپمپ (خلاء)هريک بظرفيت ۷۵ درصد مصرف با مخزن ذخيره می باشد.درصورت خراب شدن يک پمپ ، پمپ ديگر جوابگوی ۷۵ درصد مصرف می باشد . دو پمپ بطور متناوب کار می کنند.سيستم خلاء به فيلتر باکتری و خلط گير مجهز خواهد بود.

پمپ خلاء از نوع ROTARY  VANE پيشنهاد می گردد.

۶-۹ سیستم مرکزی هوای فشرده

مرکز تولید هوای فشرده شامل دو دستگاه کمپرسور با یک عدد مخزن ذخیره می باشد. یک دستگاه پمپ بصورت ذخیره در نظر گرفته می شود. سیستم شامل فشار شکن و کنترل های لازم خواهد بود.

۶-۹- ظرفيت :

۶-۹-۱- گاز اکسيژن :

سيستم پيشنهادی برای مرکز اکسيژن ، مانيفلد دوگانه است.برای مصارف اکسيژن درايران آمار دقيق و منتشر شده ای وجود ندارد ولی مطالعاتی که روی بيمارستانهائي که دارای سيستم مرکزی گاز طبی هستند انجام گرفته نشان ميدهد که ميزان مصرف ۱۰ ليتر در ساعت به ازای هرتخت عدد قابل قبولی است. و برای اين بيمارستان اين مقدار مصرف را درنظر مي گيريم.

با توجه به اینکه تعداد تخت های بستری برابر۱۶۰ عدد می باشد مصرف گاز اکسیژن بشرح زیر می باشد.

                   ليتر در۲۴ ساعت                    ۳۸۴۰۰= ۲۴ × ۱۰× ۱۶۰

ظرفيت هر سيلندر ۵۰ ليتری در فشاراتمسفر يک برابر۱۰ متر مکعب می باشد بنابراين مصرف ۵ روز بيمارستان برابر۲۰ سيلندر می باشد.

  تعداد سيلندر ۵۰ ليتری در هر طرف       ۲/۱۹  =   ۴/۳۸×۵

                                                                        ۱۰

    تعداد کل سيلندرها                               ۴۰= ۲ × ۲۰

     ۶-۹-۲- گاز بيهوشی

سيستم پيشنهادی برای مرکز بيهوشی ، مانيفلد دوگانه است. اگر مصرف هر خروجی را متوسط ۵ ليتر در دقيقه و ساعت کار هر اطاق عمل را ۶ ساعت در روز به ازای هر تخت و ضريب هم زمانی را ۱۰۰ درصد بگيريم مصرف روزانه هر اتاق عمل ۸/۱ متر مکعب درروز خواهد شد.

                                مصرف هرروز اتاق عمل         ۸/۱= ۱۰۰۰ ¸ (۶ ×۶۰ × ۵ )

بيمارستان دارای ۶ اتاق عمل در بخش اعمال جراحی و يک اتاق عمل دربخش اورژانس می باشد. بنابراين مصرف گاز بيهوشی بيمارستان برابر۶/۱۲ متر مکعب در روز شود.ظرفيت هر سيلندر ۴۰ ليتری در فشار اتمسفر يک برابر ۱۶ مترمکعب می باشد بنابراين مصرف۶ روز بيمارستان برابر ۵ سيلندر می باشد.

   ۶-۹-۳- خلاء

 مرکز خلا شامل دودستگاه پمپ خلا هريک به ظرفيت ۷۵ درصد کل مصرف مورد نياز خواهد بود.  مقدار گذر هوای مورد نياز با اعمال ضريب استفاده بخشهای مختلف براساس نقشه های مرحله اول حدود ۴۰ فوت مکعب در دقيقه است . که دو دستگاه پمپ هريک با ظرفيت ۳۰ فوت مکعب در دقيقه پيشنهاد می شود.فشار خلا در مرکز ۱۹ اينچ جيوه خواهد بود. يک عدد مخزن ذخيره بمنظور جلوگيری از کارمداوم پمپ ها درنظر گرفته می شود.

۶-۹-۳ هوای فشرده

مقدار مصرف هوای فشرده بخش ها با اعمال ضریب همزمانی بر اساس نقشه های مرحله اول حدود ۲۰ فوت مکعب در دقیقه پیش بینی می شود.که دو دستگاه کمپرسور هر یک با ظرفیت ۲۰ فوت مکعب در دقیقه پیشنهاد می گرد. یک عدد مخزن ذخیره بمنظور جلوگیری از کارکرد مداوم کمپرسورها در نظر گرفته می شود.


فایلی شامل تجهیزات مکانیکی، استریل، طراحی آشپزخانه به همراه جداول مربوطه جهت تکمیل هرچه بیشتر این آموزش  در خدمت شما دوستان قرار خواهد گرفت، همچنین کل مجموعه ی طراحی ۵ قسمت به همراه فایل های ضمیمه به زودی در یک فایل مجزا در اختیار علاقه مندان و متخصصین این حوزه قرار خواهد گرفت.

یک دیدگاه