پیمانکار رتبه یک تاسیسات

تمایز یا نابودی – تفاوت بازارهای کسب وکار امروزه نسبت به گذشته در کتاب تمایز یا نابودی
1397-08-05
اینورترهای خورشیدی – آشنایی با شرایط مناسب نگهداری اینورترهای خورشیدی
1397-08-07
Show all

نورپردازی بزرگراه ها – آشنایی با نکات لازم در طراحی بهینه سیستم روشنایی بزرگراه ها

نورپردازی بزرگراه‌ ها

آبان ماه 97
گردآورنده: محسن قنبرنژاد

 

نورپردازی بزرگراه ها   

مقدمه

هدف از نورپردازی بزرگراه‌ ها، افزایش دید مسیر و فراهم کردن شرایط رانندگی مطلوب‌ تر و ایمن‌ تر برای رانندگان می‌ باشد. لازمه طراحی بهینه سیستم روشنایی بزرگراه‌ ها، اشراف کامل بر موضوعاتی از قبیل مشخصه‌ های نورسنجی منابع نوری، هندسه روشنایی (Lighting Geometry)، شرایط جاده و محیط پیرامون می ‌باشد. در این مقاله قصد داریم به برخی نکاتی که طراحان تاسیسات الکتریکی باید در طراحی نورپردازی بزرگراه‌ ها مورد توجه قرار دهند، اشاره کنیم.

نورسنجی در نورپردازی بزرگراه ها

امروزه با توسعه تکنولوژی لامپ‌‌ های LED و همچنین به واسطه عملکرد مطلوب، مصرف انرژی کم، طول عمر و رنگ مناسب، این نوع از لامپ‌ ها گزینه بسیار مطلوبی جهت استفاده در نورپردازی بزرگراه ‌ها و خیابان ها به حساب می‌ آیند.

طیف رنگی LED های سفیدرنگ با چشم انسان بسیار سازگار بوده و کنتراست رنگ مناسبی با فضای اطراف برای رانندگان ایجاد می کند. طول عمر بالای این لامپ ‌های LED، آن‌ ها را از هرگونه نگهداری و بازدید دوره ‌ای بی نیاز می ‌کند. همچنین در صورت استفاده از سیستم ‌های کنترل هوشمند، این قابلیت وجود خواهد داشت که نور لامپ‌ ها با توجه به ترافیک مسیر تغییر کرده و به این ترتیب مصرف انرژی بیش از پیش کاهش یابد.

اصولا لامپ‌ های پرفشار سدیم دارای رنگ نامطلوبی بوده و کنترل‌پذیری آن‌ ها بسیار محدود می ‌باشد. همچنین طول عمر این لامپ ‌ها تقریبا یک پنجم طول عمر لامپ‌ های LED می‌ باشد و لذا چراغ ‌ها نیاز به مراقبت و بازرسی بیشتری خواهند داشت. لامپ‌ های متال هالید دارای رنگ مناسب‌ تری نسبت به لامپ ‌های پرفشار جیوه می ‌باشند اما طول عمر آن ‌ها به مراتب کمتر از لامپ‌ های پرفشار جیوه می‌ باشد؛ ضمن اینکه بازدهی لامپ ‌های متال هالید بسیار پایین ‌تر از سایر لامپ‌ ها است.

نوع چراغ

با توجه به اینکه لامپ هایی که جهت نورپردازی بزرگراه‌ ها مورد استفاده قرار می‌گیرند، همواره در فضای آزاد قرار دارند، بایستی از چراغ‌ های با درجه حفاظت (IP) بالا برای این کاربرد استفاده نمود؛ لذا برای اینکه نوردهی این لامپ‌ ها در طول مدت زمان عملکردشان تغییر چشمگیری نداشته و کاهش پیدا نکند، استفاده از چراغ‌ های حداقل IP66 برای این کاربرد توصیه می ‌شوند.

همچنین درجه مقاومت این چراغ‌ ها در برابر ضربات، طبق استاندارد اروپایی EN62262، بایستی حداقل از درجه IK08 باشد. کد IK یک کد استاندارد بین‌المللی می ‌باشد که میزان استحکام و مقاومت بدنه تجهیزات را در برابر ضربات احتمالی نشان می‌ دهد. در شکل زیر جدول مربوط به کد IK را مشاهده می ‌کنید.

 

نورپردازی بزرگراه ها

نورپردازی بزرگراه ها

نصب چراغ‌ها

جهت نصب چراغ‌ ها همواره باید به این نکته توجه داشت که در صورتی که عرض بزرگراه در هر سمت کمتر، از 10 متر باشد، مناسب‌ ترین نحوه چیدمان چراغ، نصب آن در وسط بزرگراه و استفاده از چراغ‌ های دو قطب (دارای دو لامپ با زاویه 180 درجه) می ‌باشد. ارتفاع چراغ‌ ها بستگی به عرض بزرگراه و همچنین زاویه تصویر آن ‌ها نسبت به سطح بزرگراه خواهد داشت. به طور معمول چراغ ‌ها در ارتفاع حداقل 12 متر نصب می‌ شوند که با افزایش عرض بزرگراه، این ارتفاع افزایش پیدا خواهد کرد.

در مواردی که عرض بزرگراه بیشتر از 10 متر باشد، راهکار مناسب‌ تر استفاده از چراغ های تک ‌قطب در دو طرف بزرگراه می ‌باشد.

نورپردازی بزرگراه ها

نورپردازی بزرگراه ها

بازده و عملکرد لامپ ‌های مورد استفاده در سیستم روشنایی همواره در اولویت اول قرار دارد. جنبه زیبایی اجرای کار را می ‌توان با انتخاب چراغ‌ های مناسب برآورده کرد. برای کاهش هزینه نگهداری و بازدید دوره‌ ای، استفاده از لامپ ‌های LED بسیار کارآمد می ‌باشد.

 اطلاع دقیق از وضعیت جاده و میزان بازتاب نور توسط سطح آن از دیگر موارد مهمی است که بایستی در نورپردازی بزرگراه‌ ها به آن توجه کرد. در شکل زیر یک نمونه طراحی روشنایی برای یک بزرگراه آورده شده است.

نورپردازی بزرگراه ها

نورپردازی بزرگراه ها

 

نورپردازی هوشمند

گزارش CIE 115-2010 بیانگر سطوح روشنایی مختلف، مطابق با میزان ترافیک مسیر می ‌باشد؛ به این صورت که سیستم‌ های کنترلی کنونی را می‌توان از قبل و بر اساس بازه‌های زمانی از پیش تعیین شده برنامه‌ریزی کرد و یا با تشخیص لحظه‌ای ترافیک مسیر، شدت روشنایی لامپ ‌ها را تنظیم کرد.  استفاده از این سیستم‌ های کنترلی کاملا مطابق با استاندارد بوده و می ‌تواند باعث صرفه‌جویی در مصرف انرژی شود.

مثالی از نورپردازی یک بزرگراه

کمربندی شهر بروکسل (Brussels Ring Road) به طول 76 کیلومتر، یک بزرگراه با دو مسیر رفت و برگشت می ‌باشد که هر کدام از آن‌ ها دارای سه خط ترافیک می‌ باشند. آرایش چراغ‌ ها به صورت مرکزی است؛ به این صورت که در فضای بین دو مسیر رفت و برگشت، از چراغ ‌های دو قطبی با ارتفاع 20 متر استفاده شده است که هر کدام از چراغ‌ ها به فاصله 50 متر از یکدیگر نصب شده اند. در گذشته برای روشنایی این مسیر از لامپ‌ های کم ‌فشار سدیم استفاده می‌ شد که از سال 2013، لامپ‌ های LED جایگزین لامپ ‌های سدیم کم‌ فشار شدند. هر یک از چراغ ‌های مورد استفاده دارای 136 عدد لامپ LED می ‌باشند که قابلیت تنظیم در سطوح مختلف روشنایی، مطابق با استاندارد، را دارا می‌ باشند و در طول عمر خود، عملکرد یکنواخت و با بازدهی مطلوب خواهند داشت. این سیستم روشنایی مجهز به سیستم کنترل از راه دوری به نام Owlet بوده که می ‌تواند شدت روشنایی را در سه سطح مختلف کنترل کند. با استفاده از این سیستم، تا 35% در مصرف انرژی الکتریکی صرفه جویی شده است.

نورپردازی بزرگراه ها

نورپردازی بزرگراه ها

 

منابع:

www.schreder.com

www.ntl.bts.gov

 

یک دیدگاه