پیمانکار رتبه یک تاسیسات

جزایر خورشیدی شناور در ژاپن
2016-11-06
هواسازها
2016-11-08

نورپردازی و اهمیت آن در نمای ساختمان

گردآورنده: محسن قنبرنژاد
ابان 95

مقدمه

نورپردازی و اهمیت آن در نمای ساختماننورپردازی امروزه تبدیل به یکی از ارکان اساسی طراحی و زیباسازی ساختمان ها شده است. طراحی روشنایی نه تنها موضوعی صرفا تزئینی نیست، بلکه روشی در جهت پاسخ به جست و جوی ما برای روش پیشرفته تامین امنیت و آسودگی بهتر است. امروزه نورپردازی، تعریف کننده هویت و سیمای شبانه شهر است. از اهمیت نورپردازی محیط شهری می توان به ایجاد امنیت، دلپذیر کردن فضای شهر و تاثیر مثبت آن بر روان شهروندان اشاره کرد. در واقع نور یک عنصر معماری طراحی محیط است و شهروندان نیز اهمیت نورپردازی شهری را درک کرده اند که نور پتانسیل بالایی در افزایش راندمان و کارایی افراد داشته و علاوه بر آن می تواند طراحی مجددی برای فضای شهری و معماری محیط و تامین زیبایی و امنیت در شب را عهده دار باشد.

در هنگام طراحی نورپردازی باید نکاتی را مدنظر داشت. برخی از این نکات عبارتند از :

  • شدت روشنایی باید در حد استاندارد باشد
  • نورپردازی در محلی که واقعا نیاز است انجام پذیرد
  • دمای رنگ مورد استفاده متناسب با کارایی محیط مورد نظر باشد

دمای رنگ

از آنجائیکه در نورپردازی مقوله کیفیت نور هم به اندازه شدت روشنایی حائز اهمیت است، بررسی دمای رنگ طیف های نوری بسیار مهم است. دمای رنگ با استفاده از واحد کلوین (K) اندازه گیری می شود. رنگ های با دمای بالاتر از 3500 کلوین، معمولا مایل به رنگ آبی هستند و اصطلاحا به عنوان رنگ های سرد شناخته می شوند. از سوی دیگر رنگ های با دمای زیر 3000 کلوین طیف آبی کمتری را دارا بوده و به عنوان رنگ های گرم شناخته می شوند. با کاهش دمای رنگ، نور حالت مطلوب تر و دلپذیرتری خواهد داشت.

معمولا توصیه می شود برای نورپردازی بیرونی از رنگ های سرد استفاده نشود؛ زیرا این رنگ ها باعث غیرطبیعی جلوه دادن محیط شده و احساس نامطلوبی را به حاضرین منتقل خواهد کرد.

برای طراحی روشنایی و نورپردازی، لازم است تا با انواع لامپ های مورد استفاده برای این کار آشنایی لازم داشت. در ادامه برخی از لامپ هایی که در مقوله نورپردازی مورد استفاده قرار می گیرند، به طور خلاصه آورده شده اند.

انواع لامپ ها
بیشتر مردم با لامپ های رشته ای و کمپکت فلوئورسنت برای تامین شدت روشنایی اماکن مختلف آشنایی دارند، در حالی که در روشنایی بیرونی از لامپ های متفاوت و البته کمی  صنعتی استفاده می شود. برخی لامپ های رایج که در طراحی بیرونی اماکن مختلف مورد استفاده قرار می گیرند عبارتند از : لامپ سدیم با فشار کم یا  LPS ( Low-Pressure Sodium )، سدیم پر فشار یا HPS ( High-Pressure Sodium )، متال هالید (Metal Halide ) و LED ها (  Light mEmittnig Diods) .

نورپردازی و اهمیت آن در نمای ساختمانلامپ های بخار سدیم با فشار کم بازدهی بالایی دارند. این لامپ ها نور خیره کننده ای دارند و نور ایجاد شده توسط آن ها تقریبا زرد رنگ است. مشکلی که لامپ های بخار سدیم کم فشار دارند این است که رنگ دهی خوبی نداشته و تشخیص رنگ اجسام زیر نور این لامپ ها دشوار است است.

در لامپ های بخار سدیم پرفشار، طیف رنگی لامپ کمی بهبود یافته و در آن نورهایی غیر از نور زرد هم دیده می شود. با وجود اینکه نور ساطع شده از این لامپ ها نیز تقریبا به رنگ نارنجی است، اما نور آن به مراتب از لامپ های بخار جیوه سدیم کم فشار زنده تر است.

در اماکنی که نیاز به استفاده از نور سفید رنگ باشد، استفاده از لامپ های متال هالید و یا LED توصیه می شود. یکی از مزیت های لامپ های LED قابلیت تغییر میزان تابش آن ها است؛ لذا می توان در شرایط مختلف و بر حسب نیاز، نور آن ها را به میزان دلخواه تنظیم کرد. این کار علاوه بر کاهش مصرف انرژی باعث کاهش آلودگی های روشنایی ( Light Pollution ) نیز خواهد شد. استفاده از LED ها به علت طول عمر بالا و عمر مناسب روز به روز در حال افزایش است و جای بسیاری از لامپ ها را گرفته است. اما عوامل دیگری نیز وجود دارند که به هنگام انتخاب لامپ بایستی آن ها را مد نظر قرار داد. یکی از مهمترین پارامترها رنگ لامپ است. لامپ های LED و متال هالید در طیف رنگ خود، مقدار زیادی نور آبی دارند. نور آبی به علت اینکه نسبت به سایر نورهای مرئی دارای طول موج کمتر و لذا انرژی بیشتری بوده، استفاده زیاد از آن باعث آسیب رساندن به چشم انسان خواهد شد. لامپ های با دمای رنگ پایین تر، رنگ آبی کمتری در طیف رنگ خود داشته که با نام رنگ های گرم شناخته می شوند. لذا رنگ های با دمای بالا دارای مقدار بیشتری نور آبی هستند. معمولا توصیه می شود که برای نورپردازی بیرونی از لامپ های با رنگ های گرم همانند لامپ های بخار جیوه با فشار کم، بخار جیوه با فشار زیاد، و LED های با دمای رنگ پایین استفاده شود. برای کسب اطلاعات بیشتر در رابطه با انواع لامپ ها می توانید به مقالات تجهیزات روشنایی و لامپ های LED در سایت شرکت ارکان ارزش مراجعه کنید.

dezeen_sugamo-shinkin-bank-by-emmanuelle-moureaux-4یکی از طراحی های شاخص در زمینه نورپردازی و طراحی داخلی، بانک سوگامو شینکین در کشور ژاپن است.

بانک سوگامو شینکین یک موسسه اعتباری است که همواره سعی دارد در بالاترین سطح به مشتریان خود خدمت رسانی کند. این بانک در نقاط مختلف ژاپن دارای شعبه است که در طراحی تمام این شعب از معماری و نورپردازی های منحصر به فردی استفاده شده است.

نورپردازیدر طراحی نمای خارجی یکی از شعب این بانک از دوازده لایه رنگی استفاده شده است که در فضای آزاد یک محیط زیبا و زنده را ایجاد کرده و هر یک از رنگ های آن بیانگر عناصر مختلف طبیعت است.

در زیر هر یک از این لایه ها نورهای مخفی قرار داشته که شدت روشنایی این لامپ ها قابل تغییر بوده و در طول ساعات مختلف روز و در فصل های مختلف و با توجه به روشنایی محیط، تنظیم می شود.

با ورود به ساختمان، می توان تکه ای از آسمان را از طریق حفره های بیضی شکل که در سقف ساختمان قرار دارند، مشاهده کرد. در طول روز، بخشی از روشنایی محیط داخلی بانک از طریق این حفره ها و نور خورشید تامین می شود.

در طبقه اول ساختمان، دستگاه خودپرداز و سالن انتظار قرار دارد. در این فضا سعی شده تا با استفاده از رنگ های متنوع، طراوت خاصی به محیط داده شود تا مشتریان از حضور در سالن خسته نشوند.

در طبقه دوم ساختمان، کافه تریا و سالن برگزاری جلسات قرار دارد و طبقه سوم نیز برای کارمندان بانک در نظر گرفته شده است. همچنین در حرکتی خلاقانه برای تهویه طبقات، همانطور که در تصاویر ملاحظه می کنید، چند مسیر در نظر گرفته شده است که هوای تازه را به درون ساختمان منتقل می کند.

5این بانک با طراحی شعب خود به سبکی متفاوت و با استفاده از روش های نوین طراحی و نورپردازی سعی در جذب بیشتر مشتریان داشته که تا به اینجا در این کار بسیار موفق بوده است. در ادامه تصاویری از شعب دیگر این بانک در ژاپن را مشاهده می کنید.

عناصر روشنایی علاوه بر تامین نور و ایمنی محیط به عنوان عناصر طراحی نیز مورد استفاده قرار می گیرند. در واقع نورپردازی قسمتی از طراحی است که به طور همزمان باید در طراحی مد نظر قرار گیرد. عناصر روشنایی می توانند در صورت طراحی مناسب به عنوان عناصر معماری در روشنایی روز نیز مورد استفاده قرار گیرند.

منابع:

www.lightology.com

www.darksky.org

www.architizer.com

Hayward ,D. Geoffrey/ psychological factors in the use of light & lighting in buildings

یک دیدگاه